Gạo Japonica

Gạo Japonica – Món quà đất mẹ trao tặng cho chúng ta

Gạo Japonica là thực phẩm thân thuộc với người dân Nhật Bản. Không chỉ dẻo thơm, trắng tựa bông, những hạt gạo này còn có tác dụng rất tốt cho sức khỏe con người.

Đối với các dân tộc châu Á, lúa gạo chính là nguồn lương thực chính, là thành phần quan trọng trong bữa ăn hàng ngày. Hiện nay, trên thế giới có 2 loại gạo chất lượng nổi tiếng là: Gạo Japonica hạt tròn và gạo Indica hạt dài. So với gạo Indica, gạo Japonica có hàm lượng amylose thấp hơn và có chứa amylopectin nên khi nấu thành cơm rất dẻo, dễ ăn, hạt căng tròn, bóng và sáng như ngọc.

Gạo Japonica

Gạo Japonica

1.Sơ lược về gạo Japonica

Japonica là cái tên còn khá mơ hồ với nhiều người Việt nói chung, nhưng với người dân xứ sở anh đào, loại gạo này đã gắn bó với cuộc sống của họ hàng trăm năm nay. Loại gạo này chính là nguồn cung cấp năng lượng chính trong bữa ăn của người dân Phù Tang.

Gạo Japonica ngon nhất khi vừa nấu xong, hạt dẻo thơm, căng bóng và đều chằn chặn, ít sứt mẻ. Tuy nhiên, khi để nguội, gạo cũng không mất đi độ dẻo vốn có. Chính vì thế người Nhật chỉ sử dụng duy nhất loại gạo này để làm cơm nắm, cơm trộn hay sushi. Ngoài ra, các loại thực phẩm khác đặc trưng cho xứ Phù Tang như rượu Sake, các loại đồ ngọt cũng được chế biến từ giống gạo Japonica Nhật Bản này.

Do có thành phần tấm cứng và nhiều nên bạn cần phải ngâm gạo 10 phút trước khi nấu để gạo nở và mềm hơn. Ngoài ra, tỉ lệ chuẩn để nấu cơm chính là nước gấp 4 lần lượng gạo đổ vào.

Để tạo ra được gạo ngon, người Nhật quan niệm chất lượng nguồn nước dùng để trồng lúa là yếu tố hết sức quan trọng. Nhật Bản đã trở thành đất nước hội tụ đủ những điều kiện cần có cho loại gạo thơm ngon với lượng mưa dồi dào, nguồn nước trong lành và chính sách quản lý môi trường nghiêm ngặt, hiệu quả. Chính vì thế Japonica có thể phát triển tốt, cho năng suất cao và hàm lượng dinh dưỡng lớn.

Từ xưa đến nay, người Nhật đã nổi tiếng trên toàn thế giới bởi chế độ ăn uống lành mạnh, tốt cho sức khỏe, kéo dài tuổi thọ. Hiển nhiên, gao Japonica cũng ẩn chứa rất nhiều tác dụng cực kì tốt, điển hình như: giàu vitamin B1, B12,.. cung cấp dưỡng chất cần thiết cho cơ thể; giàu Manesium, selenium tăng cường miễn dịch, cân bằng lượng đường trong máu; giàu chất chống oxy hóa. Vì vậy, loại gạo này rất tốt cho bệnh nhân, đặc biệt là những người có các vấn đề về tim mạch, huyết áp, yếu gan, đau nhức thần kinh hay ung thư.

Gạo Japonica Nhật Bản là thành phần chủ chốt trong bữa ăn của người Nhật

Gạo Japonica Nhật Bản là thành phần chủ chốt trong bữa ăn của người Nhật

2.Sự phát triển mạnh mẽ của giống gạo Japonica trên toàn thế giới

Do có hương vị thơm ngon và nhiều tác dụng quý cho sức khỏe, giống gạo Japonica được rất nhiều quốc gia trên thế giới ưa chuộng. Mặt khác, loại gạo này cũng cho năng suất rất cao, nếu đem so sánh với giống lúa Indica thì năng suất thu được cao hơn 0,5 – 1 tấn/ ha. Tại một số vùng miền có thổ nhưỡng, khí hậu thuận lợi và điều kiện chăm sóc tốt, năng suất của gạo có thể lên tới 13 tấn/ ha.

Nhìn chung, việc chăm sóc lúa Japonica không gặp nhiều khó khăn do giống lúa này có chiều cao tương đối thấp, ít bị cuốn đổ khi có gió bão, lại có khả năng chịu thâm canh, chịu lạnh khỏe, khả năng chống chịu sâu bệnh tốt, thời gian sinh trưởng trung bình, nhanh cho thu hoạch. Nếu quan sát kĩ, bạn sẽ thấy lúa Japonica có màu xanh đậm, khóm cây gọn, bông thẳng đứng hoặc hơi nghiêng, mật độ hạt/ bông cao. Vì vậy đây là loại lương thực lý tưởng cho mọi vùng miền. Khi trồng giống lúa này, người dân sẽ không bị thất thu do mất mùa.

Theo thống kê, diện tích lúa Japonica vào khoảng 26 triệu ha, ước chừng 20% tổng diện tích đất canh tác lúa trên toàn thế giới, sản lượng gạo thu được chiếm khoảng 12% thị phần toàn cầu. Có thể kể đến một loạt quốc gia đang có sản lượng trồng và tiêu thụ Japonica lớn như: Đông Âu, EU, Trung Quốc, Hồng Kông, Đài Loan, Hàn Quốc, Nhật Bản, Nga. Trong số ấy gạo Japonica Nhật Bản nổi tiếng hơn cả. Bởi người Nhật đã chăm chút kỹ lưỡng và khéo léo vận dụng giống gạo này trong từng món ăn hàng ngày, đem nền ẩm thực đặc sắc nước nhà vang danh ra khắp thế giới.

Ngoài các nước kể trên, Việt Nam cũng là quốc gia có tiềm năng lớn trong việc trồng và tiêu thụ giống gạo đặc biệt này. Rõ ràng với khí hậu nhiệt đới gió mùa ẩm cùng với đất feralit, hệ thống tưới tiêu dồi dào, Việt Nam có đủ điều kiện để sản xuất lúa Japonica.

Cận cảnh hạt gạo

Cận cảnh hạt gạo

3.Tiềm năng phát triển tại Việt Nam

Được mệnh danh là quê hương của lúa gạo và là 1 trong những quốc gia có sản lượng xuất khẩu gạo hàng đầu hiện nay, rõ ràng Việt Nam có tiềm năng để phát triển giống lúa Japonica. Nhiều nghiên cứu cũng đã chỉ ra rằng, giống lúa này cũng đã sớm xuất hiện tại Việt Nam.

Một nghiên cứu nhỏ trên diện tích trồng lúa ở 4 tỉnh miền Trung Thanh Hóa, Nghệ An, Quảng Nam và Đăk Lăk đã cho kết quả: trong 98 mẫu lúa thu được có đến 81 giống là lúa Japonica, 17 giống thuộc nhóm lúa Indica.

Bao quát hơn, Viện Di truyền Nông nghiệp – Viện Khoa học Nông nghiệp VN đã sử dụng kỹ thuật SNP markers để phân tích 273 giống lúa bản địa từ tất cả các vùng trồng lúa khác nhau trên cả nước và đã thu về kết quả đáng ngạc nhiên: 88 giống thuộc nhóm Japonica, 170 giống thuộc nhóm Indica, 15 giống thuộc nhóm trung gian. Như vậy, giống lúa Japonica đã xuất hiện tại Việt Nam hàng thế kỉ này, chỉ có tên gọi do hàm chứa yếu tố khoa học nên còn khá xa lạ với nhiều người.

Nhiều nhà khoa học đã xây dựng giả thiết rằng giống lúa này xuất hiện đầu tiên tại chính vùng núi phía Bắc Việt Nam. Sau một thời gian di thực lên phía Bắc, cụ thể là Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc giống lúa này đã được cải tạo, đạt năng suất cao hơn và tiếp tục quay trở lại Việt Nam.

Lật lại lịch sử nông nghiệp thời gian qua, Viện nông nghiệp Việt Nam đã bắt tay nhiều lần với Nhật Bản trong việc khảo nghiệm giống lúa Japonica tại quê nhà; Viện Lúa Đồng bằng sông Cửu Long bắt tay với Viện JIRCAS của Nhật Bản vào thập niên 90; Viện Quy hoạch & thiết kế nông nghiệp hợp tác với Nhật trồng thử ở Thái Bình và một số địa phương khác… Một khảo nghiệm được thực hiện tại An Giang đã cho ra thành quả rất khả quan, năng suất lúa Japonica có thể cán mốc 8 – 8,5 tấn/ ha.

Mô hình trồng thử nghiệm

Mô hình trồng thử nghiệm

Rõ ràng, khi đem so sánh giống lúa Japonica với các giống lúa khác trên thị trường hiện nay, Japonica có nhiều ưu điểm vượt trội hơn hẳn: mẫu mã đẹp, năng suất cao, chất lượng tốt. Hiện nay giá thu mua gạo cũng ở mức khá, từ 15.000 đồng – 30.000 đồng/ kg. Do đó nếu đẩy mạnh việc phát triển giống lúa mới, chúng ta có thể đưa ngành nông nghiệp nước nhà nên một tầm cao mới.

4.Làm sao để phát triển gạo Japonica hiệu quả nhất?

Như đã phân tích ở trên, Việt Nam hoàn toàn có đủ điều kiện để trồng và xuất khẩu gao Japonica. Tuy nhiên, làm sao để phát triển giống lúa này một cách hiệu quả nhất là vấn đề chúng ta cần phải suy nghĩ thật kĩ.

Vốn là đất nước có thế mạnh về nông nghiệp, không chỉ dẫn đầu trong xuất khẩu lúa gạo, Việt Nam còn là nơi xuất khẩu các loại lương thực như: ngô, khoai, hay các loại trái cây: vải, dưa hấu… Thế nhưng, giá cả nông sản của chúng ta thường xuyên ở trong tình trạng bấp bênh, nhiều năm được mùa mà người nông dân vẫn thua lỗ nặng nề. Điều kiện thiên nhiên có thừa, vấn đề nằm ở chỗ chúng ta chưa tìm được hướng đi đúng đắn cho sản phẩn của mình.

Nếu là người quan tâm đến thị trường xuất nhập khẩu, bạn sẽ nhận thấy rằng mặc dù chất lượng gạo của Việt Nam không thua kém gì Thái Lan, thậm chí còn có phần vượt trội hơn, nhưng mức giá xuất khẩu của chúng ta lại thấp hơn một bậc. Có hai nguyên do chính dẫn đến sự bất cập này, cụ thể:

+ Chúng ta chưa làm tốt công tác đóng gói và bảo quản: Ở Thái Lan, chính phủ cho xây dựng nhiều kho chứa gạo có quy mô lớn, điều kiện đảm bảo. Vì vậy họ có thể tích trữ gạo trong thời gian dài mà không gây suy giảm chất lượng. Trong khi đó, chúng ta chưa có quy hoạch cụ thể trong việc bảo quản nông sản mang đi xuất khẩu. Đa phần các kho hàng đều do người dân và doanh nghiệp tự xây, tự quản lý, không có đủ yếu tố kĩ thuật cần thiết. Vì vậy, khi đem đi xuất khẩu, chất lượng gạo chúng ta kém hơn Thái Lan mặc dù khi mới thu hái về chất lượng cao hơn hẳn. Ngoài ra, do không có kho dự trữ quy mô lớn, chúng ta chấp nhận “bán tháo” gạo ngay khi giá ở mức thấp, vì càng để lâu càng lỗ.

+ Vấn đề xây dựng thương hiệu và quảng bá sản phẩm còn nhiều yếu kém: Đây không chỉ là nhược điểm của ngành xuất khẩu gạo mà còn là lỗ hổng lớn của các mặt hàng nông sản của Việt Nam. Yếu kém trong vấn đề quảng bá dẫn đến sản phẩm khó tiếp cận đến tay người tiêu dùng ở nước ngoài. Gạo Việt Nam hiện nay vẫn chưa có thương hiệu riêng trên thị trường quốc tế.

Giống lúa Japonica nếu được nhân giống và phát triển rộng rãi tại Việt Nam thì sẽ đem lại hiệu quả kinh tế cao. Tuy nhiên, để làm được điều này, chúng ta cần phải khắc phục ngay hai nhược điểm kể trên để tránh lãng phí nguồn lực. Ngoài ra, do Japonica là giống lúa có nguồn gốc từ nước ngoài nên có thể người nông dân chưa thật sự am tường về các biện pháp kĩ thuật trồng trọt. Viện nông nghiệp, các nhà khoa học cần giúp đỡ người trồng lúa phổ cập kiến thức, nâng cao kĩ năng trồng và chăm sóc lúa. Có như vậy, chúng ta mới thành công trong việc sản xuất và xuất khẩu giống gạo Japonica tại Việt Nam.

Việt Nam hoàn toàn có thể trồng và xuất khẩu loại gạo này

Việt Nam hoàn toàn có thể trồng và xuất khẩu loại gạo này

Làm nông nghiệp chưa bao giờ là điều đơn giản. Chúng ta cần phải có sự hợp lực chặt chẽ giữa nông dân – doanh nghiệp – nhà khoa học và Nhà nước. Tiềm năng phát triển kinh tế từ giống gạo Japonica là rất lớn, cộng với việc chúng ta có đầy đủ điều kiện thuận lợi về mặt thổ nhưỡng, khí hậu, nếu biết khéo léo tận dụng lợi thế sẵn có, đưa ra định hướng phát triển đúng đắn, Việt Nam sẽ sớm trở thành quốc gia số 1 trong việc xuất khẩu gạo. Ngày nay, cả thế giới đang ưa chuộng sử dụng thực phẩm sạch, chất lượng cao, có nguồn gốc xuất xứ rõ ràng, nên cơ hội ấy càng mở rộng hơn nữa trước mắt chúng ta. Với những nỗ lực không ngừng nghỉ, Việt Nam hoàn toàn có thể đưa gạo Japonica trở thành mặt hàng xuất khẩu chủ lực, là một trong những mũi nhọn để phát triển kinh tế.

 

5

No Responses

Write a response